DUYURU

Beş Şehir’de huzuru aradı



Hocası Yahya Kemal’den uzakta yaşadığı Ankara yıllarında, divan edebiyatının liselerde okutulmasına şiddetle karşı çıkacak kadar radikal bir Batıcı olan Ahmet Hamdi Tanpınar, yurda dönen Yahya Kemal’in tesiriyle, yeni arayışlara girmiş ve hayatı boyunca doğu ile batı arasında, Arafta bir aydın olarak yaşamıştı.

 

Devrin temel eğilimlerine ters düşen bu sentez arayışını, Yaşar Nabi’ye hitaben yazdığı yazıda şöyle anlatır Tanpınar: ‘1932’ye kadar çok cezri bir garpçı idim. Şark’ı tamamiyle reddediyordum. 1932’den sonra kendime göre tefsir ettiğim bir Şark’ta yaşadım. Asıl yaşama iklimimizin böylesi bir terkip olacağına inanıyorum. Beş Şehir ve Huzur bu terkibin araştırmalarıdır. Yazacağım öbür eserlerin de çekirdeği budur.’

 

ARTIK DAHA ANLAŞILIR

 

Dergah Yayınları, Tanpınar’ın başyapıtlarından Beş Şehir’i, Beşir Ayvazoğlu’nun notlarıyla yeniden yayınladı. Kitabın tanıtımı ise, ünlü yazarın adını taşıyan bir mekanda, Tanpınar Edebiyat Müzesi’nde yapıldı. 250 civarında bilgi notuyla dikkatli bir Tanpınar ve Beş Şehir okuması yapan Ayvazoğlu, hem eserden genç kuşakların daha fazla yararlanabilmesi için açıklamalar hazırlamış, hem de düzeltilmesi gereken bilgilere işaret ederek doğruları göstermiş. ‘Tanpınar’ın referans gösterdiği kaynaklara ulaşabildiğim kadarıyla ulaştım. Mesela Fındıklı tarihinden bir paragraf mı almış, o paragrafın peşine düştüm.’ diyor Ayvazoğlu ve ekiliyor “Tanpınar’ın zengin referanslar dünyasına nüfuz edebilmek için çok dikkatli bir okumaya ihtiyaç var. Aksi takdirde Tanpınar’ı gerçek manada okumuş olamayız.”

 

Peki, son zamanlarda yeniden yıldızı parlayan Tanpınar’ın ve Beş Şehir’in büyüsü nereden geliyor? Ayvazoğlu’nun bu soruya yanıtı şöyle: Beş Şehir, okuyucusunu hemen ele geçiren büyüsünü, yazarının üslubundan, yaşadığı anın içindeki geçmişi bir yekun halinde hissedişinden, dünyayı sürekli ince bir tülün ardından seyrediyormuş gibi manzarayı bir çeşit  rüyaya dönüştürebilen hususi bakışından alıyor.

 

Şu bir gerçek; Bugün dahi aydınlar arasında tartışma konusu olan ‘medeniyet ve kimlik’ meselesine Tanpınar çok önceden nüfuz etmişti bile... Ankara, Erzurum, Konya, Bursa ve İstanbul’un hafızasına nüfuz etmek için yola çıkan Tanpınar, bu manada bu beş şehri yeniden inşa ederek eşsiz bir medeniyet kılavuzu bıraktı bize.

 

MANGUEL ORYANTALİST KLİŞELERDEN KURTULAMAMIŞ

 

- Beşir Ayvazoğlu, Arjantinli yazar Alberto Manguel’in Tanpınar’ın Beş Şehir’ini gezerek yazdığı “Tanpınar’ın İzinde Beş Şehir” kitabı hakkında ise şu değerlendirmeyi yapıyor: Üçer beşer günlük gezilerle Tanpınar’ın yazdığı şehirlerin anlaşılabileceğine de inanmıyorum. Bu yüzden iyi niyetli olduğuna inanmak istediğim Manguel’in gezilerindeki rehberlerine fazla itimat ettiği ve her Avrupalının zihnine nakşedilmiş oryantalist klişelerden kurtulamadığı kanaatindeyim. Manguel’in iç dinamiklerini ve meselelerini bilmediği bir ülke hakkında bir ‘taraf’ olarak konuşması, politik göndermelerde bulunması çok tuhafıma gitti. Bilmediğim gerekçelerle ısmarlama bir kitap yazarak hem kendisine, hem de Beş Şehir’e yazık etti.

 

KAPSAMLI BİR TANPINAR SÖZLÜĞÜNE ACİL İHTİYAÇ VAR

 

- Tanpınar’ın Beş Şehir’i 1946’da ilk yayınlandığında, sadece Halide Edip Adıvar, Nahit Sırrı Örik, Cahit Tanyol ve Mustafa Şekip Tunç, edebiyatımızda benzeri daha önce görülmemiş bu esere okuyucularının dikkatini çekmeye çalışmışlar. 2. Baskıya kadar (1960) 14 yıl beklenmesini ise edebiyat tarihimiz adına ‘utanç verici’ diye niteliyor Ayvazoğlu ve önemli bir konuya işaret ediyor: Kapsamlı bir Tanpınar Sözlüğüne ihtiyaç var.

 

STAR GAZETESİ / SANAT



VİDEOLAR
FOTOĞRAF GALERİSİ
VAKIF TOPLANTILARI
XD CINEMA
EDEBİYAT KIRAATHANESİ
Üyeleri arasında Celâl Bayar, Süleyman Demirel, Alparslan Türkeş, Prof. Dr. Muharrem Ergin, Prof. Dr. Faruk Kadri Timurtaş, Prof. Dr. Necmettin Hacıeminoğlu, Prof. Dr. Nevzat Atlığ, Ahmet Aydın Bolak, Ali Naili Erdem, Prof. Dr. Tahsin Banguoğlu, Prof. Dr. Sabahattin Zaim gibi ülkemizin değerli şahsiyetlerinin yer aldığı Türk Edebiyatı Vakfı, Ahmet Kabaklı'nın girişimiyle 1978 yılında kuruldu.

KİTAPLARIMIZI SATIN ALMAK İÇİN

www.kitapyurdu.com

www.kitapyurdu.eu

www.idefix.com

Başa Dön